Aşırı Düşünmek Zayıflık mı, Alarm mı? Aşırı Düşünme ve Psikolojik Destek

Sabah uyandığında ise yapacaklarının listesi sınırsızmış gibi hissediyor, hepsi bir anda kafanda dönüyor. Yapılacakları planlarken ümitsizlik kaplıyor seni. Geçmiş konuşmalar tekrar tekrar aklına geliyor, belki ben yanlış anlaşıldım mı? Acaba bu davranışımla kötü mü gözüktüm? Gün boyu bu sorular seninle, akşam olunca da yarınını planlarken endişe ediyorsun.

Bu tanı duydum mu? "Aşırı düşünme" veya "overthinking". Adını duydun belki, ama bu durumun ne olduğu tam olarak bilemeyebilirsin. Birçok insan bunu "tembel olmamak" olarak yorumluyor, ya da "dikkatli olmak"ın bir parçası diye düşünüyor. Fakat son zamanlarda araştırmacılar bunu daha iyi anlamaya başladılar.

Aşırı Düşünme Nedir?

Aşırı düşünme, aynı olumsuz düşünceleri tekrar tekrar zihinde çalıştırma ve döndürme davranışıdır. Psikoloji dilinde buna "ruminasyon" denir. Problemleri çözmek üzere yapılan zihinsel çalışmalar değildir bu, bilakis aynı sorunun üzerinde takılı kalınmasıdır.

Mesela: Bir toplantıda bir şey söyledin, arkadaş tuhaf bakış attı. Saat 11 olmuş, ama sen hâlâ onu düşünüyorsun. Gece yattığında aynı şey. Sabah uyanınca başa sarıyor. Gece gözlerine uyku girmediği için öğlenin performansın düşüyor. Düşük performans seni daha kaygılı hale getiriyor.

Beynin Neden Bunu Yapıyor?

Aşırı düşünme, beynin seni "tehlikeden" korumak istemesinin bir yoludur. İlk insanlar için düşünmek, hayatta kalmak anlamına geliyordu. Tehlikeler hakkında önceden düşünmek, seni hazırlıyordu.

Günümüzde fiziksel tehlikeler azaldı, ama sosyal tehlikeler arttı. İnsanlar tarafından yargılanmak, reddedilmek, "yanlış" olmak gibi riskler önem kazandı. Beynin yapısı hâlâ eski yazılımla çalışıyor. Bir sosyal durum riskli görünürse beyin sorunları çözmek için fazlasıyla çalışmaya başlıyor.

Bu Yaşadıkların Anlaşılır

Eğer sen aşırı düşünen bir insansan, bunu bilmelisin: bu durum zayıflık değildir. Aksine, çoğu zaman dikkat ve hassasiyetin yüksek olduğu anlamına gelir. Yüksek kaygı yaşayan kişiler, sıklıkla empati düzeyleri de yüksektir. Diğerleri nasıl hissediyor, onlar düşünüyor. Bu bir beceridir.

Ama bu beceri kontrol edilmeden, seni bitiriyor. Gece uyuyamıyorsun, konzantrasyon kuramıyorsun, ilişkilerinde bile bu endişeler bulunuyor. Eğer son 3 ay boyunca hergün düşüncelerle savaşıyorsan, belki destek almak zamanıdır.

Andante Psikoloji'de Bu Konuda Nasıl Yardımcı Oluyoruz?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Diyalektik Davranış Terapisi (DBT) gibi kanıta dayalı yöntemler, aşırı düşünme düzeyini önemli ölçüde azaltabilir. Biz, senin düşüncelerinle olan ilişkini değiştirmeyi, zorlayıcı düşüncelerden biraz uzaklaşmayı öğretiyoruz.

Yüz yüze Ankara'da ya da online olarak görüşme seçeneklerimiz bulunmaktadır. Andante Psikoloji'de sürece başlamadan önce, 15 dakikalık ücretsiz ön görüşme sunuyoruz.

Bu görüşmede yaşadığın durumu kısaca dinliyor, sana ve ihtiyacına uygun bir yol haritası hakkında bilgi paylaşıyoruz. Karar sende kalıyor.

İstersen 15 dakikalık ücretsiz ön görüşme ile başlayabilirsin.

https://calendar.app.google/bkED9ovowpooaZUn8 linkinden online randevu talep edebilirsin.

Bu içerik yapay zeka tarafından oluşturulmuştur.