Aşırı Düşünmek Zayıflık mı, Alarm mı? Beyinin Uyarı Sistemi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Gecenin 3'ünde gözlerin açılıyor. Bir kez daha. Sabah yapacağın sunum gelir aklına, dün söylediğin bir söz, çalışmada yaşandığı sanılan bir anlaşmazlık... Beynin kapalı bir döngüdür: aynı düşünceler tekrar tekrar. Başını yastığa koy, belki yarım saat daha uyursun ama aklın sakinleşmiyor. Biliyorsun, mutlaka bir çözüm vardır ama hangisi doğru? Eğer şöyle yapsaydın? Yoksa böyle daha mı iyiydi?

Tanıdık geliyor mu? Birçok insan bunu yaşıyor. Hatta çoğu insan. Andante Psikoloji'ye gelen danışanların önemli bir kısmı da aynı şekayetten bahsediyor: "Hep aklımda dönüyor", "Bir türlü bırakamıyorum", "Aşırı düşünüyorum".

Bu Sadece Zayıflık Değil: Beyinin Savunma Sistemi

Aşırı düşünmeyi (psikologlar buna "ruminasyon" derler) sadece bir kötü alışkanlık olarak düşünmek yanlış. Beyinin kendi savunma mekanizması.

Binlerce sene önce insanın hayatta kalması için beyni böyle tasarlanmış: Tehlike mi var? Bunu tekrar tekrar düşün. Çözüm bul. Eğer yapamadığın bir hata varsa? Bunu unutma ki bir daha yaşama. Bu duygusal bir "alarm sistemi" ve normaldi.

Ama bugünün hayatında her şey tehlike değil. İşe gitmek, sunuş yapmak, kişiler arası ilişkiler... beyinin bu eski alarm sistemi sık sık yanlış çalıyor.

Ruminasyon Nasıl Bir Döngüye Dönüşüyor?

Ruminasyon, bilinçli çözüm arama değil. Daha ziyade zararlı bir düşünce döngüsüdür:

• Bir sorun veya endişe gelir aklına

• Aynı düşünce tekrar tekrar işlenir ("Ya sonuç bu olursa? Ya o kişi bana kızarsa?")

• Kaygı artar, uyku bozulur, konsantrasyon dağılır

• Beyin için "çözüm buldum" sinyali gelmediği için döngü devam eder

Kontrol Altına Almak Mümkün mü?

Evet. Ruminasyon uzun yıllar böyle devam etmek zorunda değil.

Kognitif Davranışçı Terapi (KDT) ve diğer etkili psikolojik destek yöntemleri, aşırı düşünmeyi tanımaya, tetikleyicilerini anlamaya ve bu döngüyü kırmanın yollarını bulmanıza yardımcı olur.

Örneğin:

• Aklına gelen düşüncelerin gerçek olmayabilir olduğunu fark etmek

• Şu anı hissetmek (mindfulness / farkındalık) öğrenmek

• Bedenel stres azaltmanın yollarını bulmak (hareket, nefes, uyku)

Yalnız Değilsin

Gecenin 3'ünde yastığa kafanı koyup "neden hep böyle" diye düşünmen, zayıflık değil. Çoğu insan bunu yaşıyor. Önemli olan, bunun normal bir şey olduğunu bilip, bunu anlamaya başlamak.

Andante Psikoloji'de, bu döngüyü anlamanıza ve daha kuvvetli bir farkındalıkla yaşamaya başlamanıza yardımcı olmak istiyoruz.

İstersen 15 dakikalık ücretsiz ön görüşme ile başlayabilirsin. Bu görüşmede seni dinler, birlikte nasıl ilerleyebileceğimize bakarız.

Yüz yüze Ankara'da ya da online olarak görüşme seçeneklerimiz bulunmaktadır.

https://calendar.app.google/bkED9ovowpooaZUn8 linkinden online randevu talep edebilirsin.